گفت-و-گوٰ با نیکی ِ کریمی نه چندان خواندنی ست که 15۰۰تومان پای ِ خریدن ِ یک مجلّه‌یِ زنانه بدهم. دوستان‌ام گفتند «ایران‌دُخت» ِ این هفته یادنامه‌اي برایِ مهدی ِ سحابی و نوشته‌اي از کیوان ِ ساکت به یاد ِ پرویز  ِ مشکاتیان منتشر کرده است تا مجاب شوم و جز «هنر  ِ موسیقی»، «فرهنگ-و-آهنگ»، «بخارا»، «چشم‌انداز  ِ ایران»، «آیین»، و «رودکی» ِ این ماه ایران‌دخت ِ این هفته را نیز بخرم[1].

      امّا، نه یادداشت ِ کوتاه ِ تحریریّه برایِ زنده‌یاد سحابی و نه نوشتار  ِ کیوان ِ ساکت، به یاد ِ مشکاتیان، به دل‌ام چسبید. تنها بهره‌اي که از این شماره‌یِ مجلّه‌یِ ایران‌دخت بردم دو مقاله‌یِ خبری ِ کوتاه در معرّفی ِ «فن‌آورده»هایِ تازه‌یِ McAfee و SONY بود[2] -- مقاله‌هایي که اصل ِ انگلیسی ِ آن‌ها را چندي پیش در سایت‌ها دیده و کنار گذاشته بودم تا سر  ِ فرصت بخوانم و ترجمه کنم و سر در بی‌آورم. تحریریّه‌یِ ایران‌دخت، امّا، زحمت ِ آن‌ها را کشیده، تمام  ِ مقاله‌ها را با آب-و-تاب ِ زیاد و بی یادي از منبع، ترجمه کرده بودند؛ چیزي که نه در مرام  ِ مهدی ِ سحابی ِ مترجم است و نه مهدی ِ سحابی ِ روزنامه‌نگار. جز این، گپ-و-گفتي با منیژه‌یِ حکمت –کارگردان ِ «زندان ِ زنان»-- و زهرا مجرّدی --همسر  ِ محسن ِ میردامادی--، پرونده‌اي برایِ خودروٓیِ فوتبالیست‌هایِ ایرانی، و... نوشته‌اي از لیلا اوٓتادی به بهانه‌یِ کنسرت ِ گروه ِ «آوای ِ مهربانی» با سینا سرلک از “اختصاصی”هایِ این شماره (یِ 23/آبان/88) بود اند. “چه‌گونه کودکان ِمان را کتاب‌خوان کنیم” از علی‌اصغر  ِ سیّدآبادی ِ شاعر و نویسنده‌یِ کودک در بخش ِ ‘پدران و مادران’، نیز خالی از لطف نبود.

      باری، از 0015تومان ِ “مجلّه‌اي برایِ زندگی” نه چیزي به درد ِ من خورد، نه در برایِ تهیّه‌کنندگان‌اش نان ِ شب شد. اگرچه کنار آمدن با مسئله‌هایِ اقتصادی و ممیّزی، از سویي، دست-اندر-کاران ِ مطبوعات را (به ویژه در باب ِ زنان) از رسیدن به «حدّ ِ اقلّ ِ مطلوب» و دل‌خواه ِشان باز می‌دار، و از سویِ دیگر، خوانندگان را به درک ِ «مشکلات و موانع» ِ بر سر  ِ راه ِ یک ورق مطبوعه رهنمون می‌شود ولی، برایِ مجلّه‌اي که نام  ِ محمّد ِ قوچانی را، به مشورت و نظر کردگی، به یدک می‌کشد انتظاري بیش از این عجیب نی‌ست[3]. افسوس که این روزها شماري از مطبوعات (اعمّ از اصول‌گرا و اصلاح‌طلب، روزنامه و گاهنامه) رنگي از نوآوری‌هایِ این سردبیر  ِ تازه-از-زندان-در-آمده[4] به خود برده اند ولی هیچ‌کدام دیگر رنگ-و-بویِ قوچانی ندارند.

×××

«ایران‌دخت» با امتیاز  ِ مجمع ِ اسلامی ِ بانوان به مدیریّت ِ مسؤول ِ محمّدحسین ِ کرّوبی، و با عِنوان ِ “مجلّه‌اي برایِ زندگی” در حوٓزه‌یِ زنان، کودکان و خانواده، هر هفته منتشر می‌شود. طرح ِ گرافیکی ِ تمام‌رنگی با کاغذ ِ گلاسه‌یِ ارزان و چهارچوب ِ گرد-گوشه (rounded rectangle) با نقش-و-نگار  ِ ساده‌یِ قرمز، قیافه‌اي ست که ایران‌دخت، همچون بیشتر  ِ هفته‌نامه‌هایِ این روزها (مثلّث، پنجره و...)، شبیه به «شهروند ِ امروز»، به خود گرفته. در کنار  ِ این، اگرچه چیدْمان (layout) ِ نوشتاری و خبرنویسی، و هم وجود ِ “نظارت” ِ شخص و دار-و-دسته‌یِ محمّد ِ قوچانی در شناس‌نامه‌یِ ایران‌دخت به چشم می‌خورد امّا، این نشریّه با رویِ جلدهایِ جوان‌پسند و مقاله‌هایِ جاهلانه، خیلی زود در جوار  ِ مجلّه‌هایِ «زنان و خانواده» به خاله-زنک-بازی نشست.

      رنگ ِ سیاه ِ صفحه‌هایِ ‘حوادث’ و حاشیّه‌پردازی‌ها و پرونده‌سازی‌هایِ در باره‌یِ زندگی ِ خصوصی ِ چهره‌هایِ زن ِ داخلی و خارجی ِ روز نقد و بررسی ِ رویدادهایِ اجتماعی-سیاسی ِ زنان را در ایران‌دخت کمرنگ می‌کند. مسؤولان ِ این هفته‌نامه‌یِ «زنان و زندگی»، طرح ِ مسئله‌یِ حقوقی و اجتماعی ِ “جهان ِ زنان” را به بیست صفحه‌یِ پایانی ِ خود و سردبیری ِ مریم  ِ باقی، همسر  ِ قوچانی، و مریم  ِ شبانی سپرده (یا، فشرده) اند.

      علاوه بر ‘صفحه‌هایِ صورتی’ در باب ِ “ظاهر  ِ زیبا”یِ مد و مدل ِ کیف و کفش و لباس، و چند برگه از دنیایِ بارداری و بچه‌داری و “خوردنی‌ها”، نیازمندی‌ها یا ‘Yellow Page’ ِ ایران‌دخت در واپسین 10 صفحه‌یِ “بازارچه‌یِ خانواده” است.

×××

از نظر  ِ من، ایران‌دخت ستون ِ به-درد-خور کمتر دارد و در کل، هفته‌نامه‌یِ دندان‌گیري نی‌ست. چند تکشماره‌یِ پراکنده‌اي که گرفته ام مرا برایِ شماره‌یِ هفته‌یِ بعد مشتاق نکرد و از هر انگیزه‌اي خالی ست[5]. البتّه از «شجره‌نامه‌یِ شجریان»، «سوگ‌نامه‌یِ بانو رزا منتظمی»، و «گفت-و-گو با مسعود ِ کیمیایی به بهانه‌یِ نمایش ِ محاکمه در خیابان» در برخي شماره‌ها بهره‌اي برده ام، که بی‌ارتباطی ِ آن با جامعه‌یِ مدنی ِ زنان از عنوان ِشان برمی‌آید!

      شاید، اگر مزیّن به عکس‌هایِ رضا معطّریان نبود رویِ دکه به جلد ِ «ایران دخت» هم نگاه نمی‌کردم!

..:. پیْ‌نوشت:

[1] «2هزار + 2هزار + 5هزار + هزار-و-500 + هزار-و-500 + 500» به ترتیب بهایي ست که برایِ خرید ِ این‌گونه نشریّه‌ها از جیب ِ من در می‌رود؛ بی آن که «رضایت ِ تمام» داشته باشم یا به کار-ام بی‌آیند. («در-رفت» ِ پارسی را سیّداحمد ِ کسروی برابر  ِ «هزینه»یِ عربی ساخته و نهاده است.)

[2] «فن‌آورده»ها را از ‘فراورده‌هایِ فن‌آوری’ (به معنایِ محصولات ِ تکنولوژیک) کوتاه کرده ام.

[3] به نظر می‌رسد عذر  ِ ممیّزی ِ این‌گونه نشریّه‌ها (یِ حوزه‌یِ زنان و خانواده) در تیره-و-تار کردن ِ تنگی-و-تاریکی و زدن ِ سر-و-تهْ ِ لباس‌هایِ زیر و رو و، در کل، پوشش‌ها و آرایش‌ها ست؛ نه سانسور  ِ نقد و بررسی ِ مسئله‌یِ حقوقی ِ زن. اگر این‌گونه باشد، پس «مشکلات و موانع» به راستی درک‌نکردنی و فقط دیدنی ست! جایِ سوآل دارد که چرا چهره‌یِ بزک‌کرده‌یِ دختربچه‌ها رویِ مجلّه‌یِ خانواده‌یِ یشمی ِ خال‌خال-پشمی شامل ِ ممیّزی نمی‌شود؟

      در یک نگاه ِ کلّی، درد ِ دیرینه‌یِ جامعه‌یِ زنان درافتادن ِ حکومت‌هایِ ایرانی با هرگونه جنبش ِ تندروٓ یا میانه‌روٓ  ِ این «رکن ِ نخست ِ خانواده» و، در نتیجه، فاسد دانستن و خلاء ِ نشریّه و کتاب‌هایِ این حوٓزه است. تا جایي که در سراسر  ِ تاریخ ِ مطبوعات ِ این مرز-و-بوم، تنها نمونه‌یِ تخصّصی نشریّه‌یِ اجتماعی ِ مدافع ِ حقوق ِ خانواده «زنان» ِ شهلا شرکت بوده است که پس از 14سال انتشار  ِ ماهانه، در زمان ِ ریاست ِ جمهوری ِ دکتر محمود ِ احمدی‌نژاد، گویا به دستور  ِ قوّه‌یِ قضاییه (؟)، به محاق ِ‌ توقیف ِ ابد رانده شد. در حالي که همین امروز، با وجود ِ تفکّرهایِ مردسالار و زن‌ستیز یا مذهبی و سنّتی در ایران ِ اسلامی، هزار و چند صد عنوان نشریّه‌یِ زنانه و خانواده و آش‌پزی فی‌خالدون ِ بازیگران ِ ایرانی و خارجی و آخرین خبرها و عکس‌هایِ «شهلا» را رویِ پیش‌خوان ِ کیوسک‌هایِ مطبوعاتی می‌گذارند.

      «ایران‌دخت»، «هنر  ِ آش‌پزی» و «برش»، البتّه، از نوع ِ اخلاقی ِ مجلّه‌هایِ زنانه هست اند.

[4] به پیش‌نهاد ِ استاد داریوش ِ آشوری، تیره‌یِ کوتاه (-) در خطّ ِ فارسی می‌توان ِ مشکل ِ ترکیب‌ها (عطفی و جز آن) را حل کند. بدین گونه که در واژه‌هایِ معطوف، پیش و پس از واو تیره‌اي بگذاریم، چراکه این‌ها (بیانگر  ِ) یک کلمه اند: راه-و-رسم، ساز-و-کار، پس-و-پیش، گفت-و-گو، آموزش-و-پرورش و... . گونه‌یِ دیگر  ِ آن می‌تواند در هر ترکیب ِ اشتقاقی یا اصطلاحی باشد که در این‌جا یک نمونه‌یِ جالب ِ آن را می‌بینید: «تازه-از-زندان-در-آمده»!

[5] از اشتیاقي که نشریّات ِ حرفه‌ای در مخاطب می‌انگیزند تا با پی‌گیریِ پیوسته، توصیّه به دیگران، گلچین کردن ِ دوست‌داشتنی‌ها (favorites)، آرشیوسازی، ارتباط ِ نامه‌ای و تلفنی و حتّا، درد ِ دل با روابط ِ عمومی! بر گستره‌یِ خوانندگان بی‌افزایند و رسالت ِ خود را با محبوبیّت به کمال برسانند. «چیستا» با سردبیری ِ پروُفسوُر پرویز  ِ شهریاری، «بخارا» به کوشش ِ علی ِ دهباشی و «هنر  ِ موسیقی» ِ مهدی ِ ستایشگر پس از انتشار  ِ پیوسته چند دهه، از این گونه اند.

یک-چند ساعت ِ  پیش که برایِ کسب ِ خبر و تأیید ِ نظرهایِ وب‌لاگ‌ام به دنیایِ مجازی ِ اینترنت وصل شدم، شمار  ِ بازدیدهایِ وب‌گل شگفت‌زده‌ام کرد. تعجب از آن که، 24هزار و خرده‌اي بازدید در این دو روز به 25000بار رسیده، و این رقم برایِ وب‌لاگ ِ ز-وار-در-رفته‌یِ ما بی‌سابقه (دروغ چرا، معجزه) است. در بازجویی ِ سرنخ ِ ماجرا، دو راه دست‌ام آمد که وب‌گردها را به این‌جا می‌کشاند:
» جست-و-جویِ اینترنتی ِ نام  ِ آوا مشکاتیان
» لینک ِ وب‌سایت ِ موسیقی ِ سل به وب‌گل
و روشن است که این هر دو، به سوک‌نامه‌یِ ما برایِ استاد پرویز  ِ مشکاتیان ختم شده و اقبال ِ خود را میان ِ خوانندگان مدیون ِ سکوت ِ ابدی ِ سنتور  ِ مشکاتیان هستیم. اگرچه، باور نمی‌کنیم او دیگر نمی‌نوازد و آن پست نیز از رویِ ناباوری بود و «قابل ِ پرویز را نداشت».

در دهکده‌یِ جهانی ِ وب عجیب نی‌ست که گذر  ِ کاربري به وب‌لاگ‌هایِ دست ِ چندم و دور-افتاده بی‌افتد امّا، آن‌چه برایِ وب‌گل «بازدید» ِ شمرده می‌شود نگاه ِ گذرایِ مخاطب‌هایِ جدی، و «ماندگاری» ِ آن‌ها ست -- یعنی کسانی ِ که گذر  ِشان به این‌جا می‌افتد و می‌مانند، سر می‌زنند، نظر می‌دهند (در این وادی، گمان می‌کنم میزباني نامهربان بوده ایم و اصلاً، وب‌گل «مخاطب‌محور» نی‌ست!). حساب ِمان با «رفتگان ِ بی‌برگشت» هم صاف است؛ اگر در جست-و-جویي پست ِشان به این‌جا خورده و بر نگاشته‌هایِ ما نظر کرده اند، امیدوار ایم گذري مفید و کارامد بوده باشد و الّا، دست ِخالی هم رفتند خیالي نی‌ست.
      سر-و-کار  ِ وب‌لاگ‌نویس با مخاطب‌اش چندان دوسویه و ساده به نظر نمی‌رسد. زیرا که، خواست ِ خواننده و سلیقه‌یِ نگارنده در یک سطح نمی‌گنجد (مگر در موضوعي خاص مثل ِ یک سبک از موسیقی یا نوعي از علم و ادب) و سنجه یا معیار  ِ دقیقي در این میان نی‌ست. بدین‌سان، وب‌لاگ‌نویسي که مخاطب ِ خود را بیابد و خواست ِ او را برآورده کند، و نیز از رسالت ِ خود خارج نشود، به نظر  ِ من، از پس ِ رسم  ِ نگارش و خواننده‌سالاری، پیروز برآمده است.
      پس، جایِ شگفتی ست که پس از سه سال ما را دیدند و، بهتر بگویم، مطلبي را (که پسند ِ خود-ام نبود) پسندیدند. این توفیق پیش از این هم (در جست-و-جویِ عنوان‌هایِ «حسین ِ علیزاده/ ز من نگارم/ مراسم احمد شاملو/ افسانه رسایی/ علی قمصری/ نقش خیال/ علی رادمند/ موسیقی بانوان») نصیب ِ وب‌گل شده و آمار  ِ ورودی‌ها نشانگر  ِ آن است. با این حال، از این روزها برمی‌آید که خواهش و کشش مردم و اهل ِ وب، دنبال ِ خبر بودن است و انگار، این دست وب‌لاگ‌هایِ جداتافته شایستگی ِ مخاطب ِ خبرجو را ندارد و چندان مهم نمی‌آید.

جنگ ِ درگرفته در جهان ِ امروز، جنگي جهانی، جنگ ِ الکترونیک، جنگ ِ رسانه‌ها ست[1] که مخاطب ِ ایرانی را از پی‌جویی ِ «جان» (به تعبیر  ِ زبان‌شناسیک، ژرف‌ساخت) ِ واژه‌ها باز می‌دارد و «خبر» را، در مفهوم  ِ صرفاً سلسله‌یِ اطّلاعات ِ گزینشی-سلیقه‌ای و نه (به تعبیر  ِ مولوی) اصل و ذات ِ آگاهی، با مخاطب درگیر می‌کند. بدین‌سان، وب‌لاگ‌هایي از این دست «بی‌خبر» در ورطه‌یِ «جدابافتگی» شمرده شده و خلوت گزیده اند.
      این بلایِ خان-و-مان‌سوز نه تنها برای عوام که در عرصه‌هایِ تخصصی و فن‌شناسانه ریشه می‌دواند و واگیر دارد. اگر امروز خبر را از اهل ِ هر فن و هنري بگیری زبان در کام می‌گیرد و به تماشا می‌نشیند یا بالعکس: بی‌هوده از چیزهایي می‌گوید که با این روزگار بی‌ربط است؛ هذیان راه به جایي نمی‌برد.

جان نباشد جز خبر در آزمون
هرکه را باشد خبر، جان‌اش فزون
:: مولوی | فاعلاتن فاعلاتن فاعِلن

باری، این بازدید ِ نیم‌هزار باره‌یِ وب‌گل در همین چند روز، اگرچه به لطف ِ اسم-و-رسم  ِ استاد مشکاتیان است امّا، از رویِ به-روز بودن بروز کرد اگرنه، «مرا به کار  ِ جهان هرگز التفات نبود» و کاربر  ِ ایرانی را با ما کار نی‌ست. هم از دست ِ دیگر، «مخاطب‌محوری» در مرام  ِ ما نی‌ست که، «گوهري دارم و صاحب‌نظري می‌جویم»! از سویي، نظرهایي که از خوانندگان می‌خوانم نمایانگر  ِ خشنودی ِ ایشان از ساز-و-کار  ِ دیگرگونه‌یِ وب‌گل است و، از سویِ دیگر، همین دیگرگونگی موجب ِ نارضایتی ِ بیش‌تر ِ کاربران می‌شود[2]. برایِ مثال، می‌توان از ساختار  ِ زبانی ِ ساختارشکن، آشنازدایی و گاه، پیچیدگی ِ خاصّي در بیان ِ عبارت‌ها یا اصطلاح‌هایِ ساده، ... در دیگرگونگی ِ وب‌گل شهادت گرفت[3].
      جایِ تأسّف است که نه وب‌گل خیال ِ باور  ِ مخاطب ِ خود را دارد و نه وب‌گردهایِ ایرانی و، در کل، ایرانیان برایِ زنده‌داری ِ زبان ِ فارسی تره خرد می‌کنند. و این تشکر  ِ خشک-و-خالی را هم به رسم  ِ «پاچه‌خواری» عرض کردیم بل‌که سایت ِ سُل (و امثالهم) باز هم از این کارها بکنند.

در نیابد حال ِ پخته هیچ خام
پس سخن کوتاه باید، والسّلام
:: نی‌نامه‌یِ مولوی | فاعلاتن فاعلاتن فاعِلن

پانویس:

1. این فقط یک برداشت ِ شخصی ست و اساس ِ پژوهشی و آسیب‌شناسانه ندارد. پیرامون ِ جنگ ِ جدید ِ جهانی، اندیشه‌ورزان و صاحب‌نظران از بحران ِ آب و نبرد ِ الکترونیک تا انزوایِ آدمیّت و فقر  ِ محبّت سخن رانده اند. البتّه، همگی در انتظار  ِ روی‌کار آمدن (ظهور)  ِ اَبـَرقدرت‌هایِ تازه، هم‌نظر اند (یا به بیان ِ عربی‌مآبانه، اتّفاق ِ نظر دارند!).

2. «نارضایتی ِ بیش‌تر  ِ خوانندگان» می‌تواند یک ترکیب ِ اضافی ِ وصفی ِ دو-وجهی باشد! یعنی، "نارضایتی ِ خوانندگان بیش‌تر است" یا "بیش‌تر  ِ خوانندگان ناراضی اند".

3. «آشنازدایی» (Defamiliarization) در ادبیّات تعریف ِ روشني دارد و در این‌جا، با نظر به این مفهوم، دست‌کاری ِ اصطلاح‌هایِ آشنا و به-کار-گیری ِ واژه‌هایِ کم‌کاربرد «خِلاف ِ انتظار  ِ خواننده» منظور است. در وب‌گل: «بایگانی» به جایِ آرشیو، «قاصد ِ روزان ِ ابری» به جایِ پیوندهایِ روزانه یا daily links، حکایت به جایِ موضوع یا category، ... نمونه‌هایي از آشنازدایی ِ زبانی در اصطلاح‌هایِ آشنایِ وب‌نویسی ست. (برایِ آشنایی با این مفهوم در اصطلاح ِ ادبی نکـ: فرهنگ ِ اصطلاحات ِ ادبی، سیما داد، انتشارات ِ مروارید.)

سرود ِ عزا
      به‌راستی، چه زود درگذشتید، شما گریزپایان. امّا، نه شما از من گریختید نه من از شما. ما را گناهي نی‌ست اگر با یک‌دیگر بی‌وفایی کرده ایم.
      شما، پرندگان ِ نغمه‌سرایِ امیدهای‌ام، را خفه کردند تا مرا بکُشند! آری، بدخواهی همیشه به سویِ شما، عزیزترین کسان‌ام، تیر می‌افکند تا قلب ِ مرا نشانه کند!
      و نشانه کرد! شما همیشه دل‌بندترین کسان‌ام بودید و دارایی و دارندگان‌ام. از این رو می‌بایست جوان می‌مردید و بسي زود!
      او تیر-اش را بر آسیب‌پذیرترین چیز-ام افکند، بر شما که پوستِ‌تان به نرمی ِ پَر بود، یا بهتر، چون لب‌خندي که از نگاهي بمیرد.

باری، با دشمنان‌ام چنین خواهم گفت: چی ست همه‌یِ جنایت‌ها در برابر  ِ آن‌چه شما با من کردید؟
      کاري با من کردید بدتر از هر جنایت. شما از من آن بازنیافتني را گرفتید. با شما چنین می‌گویم، با شما دشمنان‌ام!
      شما رؤیاهایِ جوانی‌ام و گرامی‌ترین معجزه‌های‌ام را کُشتید! شما همبازی‌های‌ام، آن جان‌هایِ شاد، را از من ستاندید! به یاد ِشان این تاج ِ گل را می‌نهم و این نفرین را:
      نفرین بر شما، دشمنان‌ام! شما جاودانگی ام را کوتاه کردید، چون آوازي که در شب ِ سرد بشکند!
      ...شما دشمنان‌ام شب‌های‌ام را ربودید و به عذاب ِ بی‌خواب بفروختید: آه، آن فرزانگی ِ شادمان اکنون کجا گریخته است؟

:: چنین گفت زرتشت؛ فریدریش ویلهلم نیچه،
برگردان ِ روان ِ داریوش ِ آشوری، ویراست ِ پنجم:
 پاره‌اي از بخش ِ دوم، «سرود ِ عزا»، ص ۱۲۴-۱۲۵.
(متن ِ کنونی با شیوه‌یِ نگارش ِ داریوش ِ آشوری برابر است.)

«مرده‌پرستی» اصطلاح ِ گندگرفته‌اي ست که دولت‌مردان و دغل‌بازان بار ِمان می‌کنند. ما مردم چنین نبوده و نی‌ست‌ایم؛ به جرأت در مورد ِ مشکاتیان می‌توان چنین گفت. مگر یاد-اش نبودیم؟ مگر آلبوم‌های‌اش موسیقی ِ بالینی‌مان نبود؟ مگر ضبط و موبایل و ماشین و پلی‌ار و کامپیوتر را از آهنگ‌های‌اش پر نمی‌کردیم؟ آستان ِ جانان و بیداد و جان ِ عشاق و گنبد ِ مینا و دستان و... هزار عنوان ِ دیگر از آثار-اش، نام ِ وب‌لاگ‌هایِ ما نی‌ست، مگر؟ کدام کنسرت‌اش بود که نرفته باشیم؟ کدام مقاله بود که یاد-اش نکرده باشیم؟ کدام هنرجویِ موسیقی ست، بگویید، کی ست که مشق ِ مشکاتیان نکند؟ «دستور  ِ سنتور» مگر هدیه‌یِ ما به نوآموزها نبود؟ «رشک برم کاش قبا بودمي / چون که در آغوش قبا بوده ای» تمام  ِ آهنگ ِ دل ِ ما به دل‌دار مگر نبوده و نی‌ست؟ آهنگ از آن ِ کی‌ست؟ مرکب‌خوانی، ماهور، «در هوای‌ات بی‌قرار ام روز و شب» را با جان و دل نمی‌شنیدیم؟ با این همه، یادبود و خاک‌سپاری که کنیم، مرده پرستیده ایم؟!

در اندازه‌یِ بزرگ‌تر

      تا به این‌جا را داشته باشید؛ سنگي که پیش ِ پای‌اش انداختند پیش‌کش! انگي که پس از انتخابات زدند، ننگي که سال ِ شصت بار-اش کردند، کیسه‌یِ تنگي که با آلبوم  ِ بیداد برای‌اش دوختند... این همه «قدر» را کدام غلدري جز حکومت ِ هنرپرور دانسته است؟ قدر-اش را به راستي حاکم  ِ زمانه می‌دانست که صبر-اش به سر رسید و...

دریغا که برخوان ِ الوان ِ عمر
دمي خورده بودیم و گفتند، بس!
:: سعدی | فعولن فعولن فعولن فعَل

اکنون که سر-به-زیرانه از نیشابور و برایِ دفن در جوار  ِ خیام و عطار، شهردار و استاندار و سیاست‌مدار دعوت‌اش می‌کنند باید شک کرد که، اگر تهران بود و قطعه‌یِ هنرمندان، چه غوغا که ما مردم بر مزار-اش نمی‌کردیم! چه گرد ِ هم که نمی‌آمدیم! «گرد ِ هم آیی» ِ ما ترس ِشان می‌آورد که چنین شمع ِ انجمن را مصدور و مستور خواهند...
      حالا ما مرده‌پرستیم یا...؟ مرده‌پرستی ِ ما هزار بار به زنده‌کشی ِ این‌ها می‌ارزد که،

هرگز نمیرد آن که دل‌اش زنده شد به عشق
ثبت است بر جریده‌یِ عالم دوام  ِ ما
:: حافظ | مفعول ُ فاعلات ُ مفاعیل ُ فاعلن

پی‌نوشت: نوشتار  ِ بالا، بی‌مقدمه، از آن دست «نوشته‌هایِ بی‌ویرایش»اي ست که در جواب ِ نظر  ِ یکي از دوستان ِ دیرین و شیرین ِ وب‌لاگ، سر-هم کرده بودم و چنان که از حوصله‌یِ بخش ِ کامنت‌هایِ بلاگ‌فا خارج بود، به صورت ِ پستي درآمد، بی‌درامد. فرازي از «چنین گفت زرتشت» ِ نیچه را به عِنوان ِ دیباچه‌یِ این گفتار آوردم تا پست ِ دست-و-پاشکسته‌ام، خالی از لطف و ارزش ِِ معنایی نباشد.
      با آن که رسم  ِ نوشتاریِ وب‌گل را به ویراستاری و زبان‌آوری ِ شسته-رفته می‌شناسید اما، از حال ِ ناخوش ِ فراق ِ مشکاتیان، اکنون از این دست «نوشته‌هایِ بی‌ویرایش» پیش ِ رویِ شما ست.

شرح ِ این قصه مگر شمع بر آرد به زبان؛
ور نه پروانه ندارد به سخن پروایي...
:: حافظ | فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع‌لن

• :: در باره‌یِ ایران‌دخت و دختران ِ ایران
• :: مدیر ِ مسؤول ِ روزنامه‌یِ فرهنگ ِ آشتی!
• :: بــه جــای ِ تــشــکـّـر!
• :: در سوگ ِ مشکاتیان؛ دمي خورده بودیم و گفتند، بس!
• :: در سوگ ِ مشکاتیان؛ راستی را بوسه‌یِ تو بوسه‌یِ بدورد بود؟
• :: استاد محمدرضا شفیعی ِ کدکنی ایران را ترک کرد
• :: به بهانه‌یِ زادروز ِ حسین ِ علیزاده؛ در وصف ِ تار ِ نیمایِ موسیقی - نانا
• :: افـتـخـار مـی‌کـنـم کـه شـکـسـت خـورده ام؛ مهدی ِ یزدانی ِ خرم
• :: توقیف ِ یک روزنامه یا توهین به اصحاب ِ رسانه؟
• :: آن کـودتـای ِ سـخـت، این انـقـلـاب ِ نـرم؛ نیم قرن نعمت!
• :: مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، آزاد شد
• :: مهدی ِ یزدانی ِ خرّم، منتقد ِ ادبی و روزنامه‌نگار، بازداشت شد
• :: صدای ِ عدالت توقیف شد، اعتماد ِ ملّی در آستانه!
• :: شرح ِ شکایت ِ شجریان از شریعتمداری و زورنامه‌اش
• :: مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو در آرامش ِ نظامی برگزار شد!
• :: مراسم ِ نهمین سالگرد ِ شاملو جمعه (دوم مرداد) برگزار می‌شود