من تو را ديده‏ام‏ امّا،
در خواب‏
          در پس ِ كوچه‏ىِ نورانى ِ عشق‏
در همان‌جا كه طلوع‏
ره ِ ديدار  ِ تو را بست كه بست‏!

:: آوا مشکاتیان، 1382خورشیدی، مجلّه‌یِ بخارا.

این روزها که درد ِ دوری و دیری را دوچندان می‌چشیم، غم بر سر  ِ غم گذاشتن‌اش دیگر چی‌ست؟ این همه بلایِ آسمانی بر سر  ِ ما چرا باید ببارد؟ که «درد از نهاد ِ آدمی‌زاد است»؟

آن پیر  ِ شیرین‌کار  ِ تلخ‌اندیش حق گفت،
آری «آدمی در عالم  ِ خاکی نمی‌آید به دست» اما،
این بندی ِ آز-و-نیاز  ِ خویش
هرگز تواند ساخت آیا عالمي دیگر؟یا آدمی دیگر؟...

:: آواز  ِ غم؛ واپسین شعر  ِ منتشرشده‌یِ هوشنگ ِ ابتهاج (ه. ا. سایه)، تاسیان.
:: شعر  ِ درون ِ گیومه از حافظ است.

این روزها که خواهش و کشش ِ مردم «خبر» است، خوش و ناخوش‌اش توفیري ندارد. بذر  ِ خبر، نه نشاطي در دل می‌کارد نه امیدي به دل می‌یابد.
نه امــیــدي. چه امــیــدي؟ بــه خـدا حــیــف ِ امید!
نه چراغي. چه چراغي؟ چیز  ِ خوبي می‌شه دید؟
نه سلامي. چه سلامي؟ همـه خون-تشنه‌یِ هم!
نه نشاطي. چه نشاطي؟ مگه راه‌اش می‌ده غم؟
داش آکل، مرد ِ لوطی، تـه ِ خندق تو قوطی
نـعـره‌یِ بـنـد-و-بـلـا، مـی‌ره تـا عرش ِ خدا...

:: قصّه‌یِ دخترایِ ننه دریا؛ احمد ِ شاملو، باغ ِ آینه.

این روزها که «درین بازیِ خونین / بازیچه‌یِ ایام دل ِ آدمیان است»، سرنشتِ‌مان با جدایی و دشمنی و... سهمگین‌ترین واژه‌هایِ بی‌سرانجامی گره خورده؛ چه جایِ شکایت؟ که، «پرده‌دار به شمششیر می‌زند همه را / کسي مقیم  ِ حریم  ِ حرم نخواهد ماند»!
      دیروز که می‌خواستم آب و گلابي به خاک ِ فریدون ِ مشیری بپاشم و به «شوق ِ لعل ِ جان‌بخش‌اش»، لبي از پیاله‌یِ شعر تر کنم خبر را شنیدم. با آن که «خاطر حزین» بود و «شعر  ِ تر» نمی‌انگیخت، تابستان ِ سنگین ِ هشتاد-و-هشت با بیتي از مشیری برای‌ام پایان گرفت:

راســتــی را بـوسـه‌یِ تـو بوسه‌یِ بدورد بود؟
بسته شد آغوش ِ تابستان؟ خدایا! زود بود...
[فــــاعــــلــــاتــــن فــــاعــــلــــاتــــن فـــاعـــلـــن]

      پرویز  ِ مشکاتیان، «بیداد» ِ سنتور  ِ ایران، «زین دایره‌یِ مینا»، خونین‌جگران را فرو گذاشت و «جان ِ عشاق» شد...؟ چه غروبي، «سخت نامنتظر»! ما که «از بهار حظ ّ ِ تماشایي نچشیدیم» چرا باید...؟ نوگلان ِ مشکاتیان، «آوا و آیین» چرا، در فراق ِ پدر باید روزگار به سر کنند؟

اگــر بــه دست ِ مــن افـتـد فراق را بکُشم!
که روز  ِ هجر سیه باد خان-و-مان ِ فراق...
[مـفــاعــلن فــعــلــاتــن مــفــاعــلــن فــــع‌لــــن]
                                                 :: حافظ

شنیدن ِ «خبر  ِ مرگ» ِ  پرویز  ِ مشکاتیان آن‌قدر تلخ بود که جایِ شکایت از زمین و آسمان (خاصّه، خالق ِشان) باقی بگذارد. جز این همه درد، که در دل مانده و «زبان‌آوری»، آن‌چه مرا وا داشت تا این نوشتار را سر  ِ هم کنم، نه از غافله‌یِ وب‌لاگ‌هایِ دیگر رفتن که، یاد ِ چکامه‌هایِ کوچک و نغز  ِ آوا، دختر  ِ مشکاتیان بود. هر چه سر هم کردم، بی‌ویرایش، پریشان‌گفته‌اي ست از رویِ داغ و درد ِ ذهن ِ آشفته ام. جز پاره‌اي شعر ِ این و آن از حافظه، و شماري واژه‌یِ تکراری، این غم‌نامه را در آغاز با سروده‌اي از «آوا» نوشته ام؛ و جمله‌یِ رویِ پیشانی (Header) ِ کنونی ِ وب‌گل نیز ملهم از آن است.
      آوا مشکاتیان متولد ِ مهرماه ِ 1364 و دانشجوىِ گرافیک ِ دانشگاه ِ علم و فرهنگ‏ است که، 5 شعر  ِ کوتاه از ایشان در شماره‌اي از مجلّه‌یِ ادبی ِ بخارا چاپ شد.
      در وب‌لاگستان ِ موسیقی، دوست ِ خوب‌ام مهدی ِ معتمد، نگارنده‌یِ وب‌لاگ ِ «آواز» گزارش ِ کاملي از آثار و رفتار و اخبار، و همچنین گفتار  ِ دیگران، در باب ِ زنده‌یاد مشکاتیان فراهم کرده است. کاوه‌یِ «دل‌آواز» نیز در دل‌نوشته‌اي، قصه‌یِ پایان ِ تابستان ِ پرغصه را در چند خط خلاصه می‌کند؛ او که چم-و-خم  ِ کلام را می‌داند سخن از زبان ِ ما می‌گوید. و... دوستان ِ دیگر هرکدام سهمي از سوگ‌نوشته‌هایِ «قاصدک ِ موسیقی ِ ایران» دارند که، هرچه به دل بنشیند در پیوندهایِ روزانه‌یِ وب‌لاگ، به دست ِ قاصد ِ روزان ِ ابری خواهم سپرد.

شفیعی ِ کدکنی متواری شد! وی که از سران ِ اغتشاشات و پراکننده‌ی (مروّج) ِ افکار  ِ شهرآشوبانه بود، پنج‌شنبه‌یِ پیش، تهران را به قصد ِ دیدار با مقامات ِ مخملی ترک کرد. این فرد، موسوم به شاعر و استاد ِ پیش‌کسوت ِ دانشگاه ِ تهران، در سی و چند سال ِ گذشته به پراکنش (ترویج)  ِ افکار  ِ «شراب‌خواری» مشغول بوده و در سلسه رسالات ِ انتقادی ِ خود (مشهور به ادوار  ِ شعر  ِ فارسی، صور  ِ خیال در شعر  ِ فارسی، موسیقی ِ شعر) همواره از سیاست‌های ِ فرهنگی ِ دولت ِ نهم انتقاد کرده است. او همچنین، با تألیف و ترجمه‌یِ مقالاتي چون «آفرینش و تاریخ»، «مختارنامه»، «ابومسلم  ِ خراسانی»،  «تصوّف ِ اسلامی و رابطه‌یِ انسان و خدا»، سعی در انحراف ِ افکار  ِ جوانان ِ وطن به سوی ِ «اسلام  ِ آمریکایی» داشته و این کوشش، جهت ِ مخدوش‌کردن ِ چهره‌یِ اسلام، در رساله‌یِ «شعر  ِ معاصر  ِ عرب» بسیار مشهود است. بنا بر اخبار  ِ نرسیده، وی که با نیّت ِ تجمّع ِ غیر  ِ قانونی قصد ِ ترک ِ میهن ِ اسلامی‌مان را داشت، با هشیاری ِ چند تن از سربازان ِ گمنام، پنج‌شنبه شب بدون ِ اطّلاع ِ قبلی از فرودگاه ِ امام خمینی (ره) رهسپار شد.

به گزارش ِ خبرنگار  ِ کجانیوز، دکتر محمدرضا شفیعی ِ کدکنی با «افکار  ِ چپ ِ مارکسیستی» و «حزب ِ توده» نسبت داشته و در تهیّه‌یِ یکي از بولتن‌های ِ این حزب، مشهور به «حافظ به سعی ِ سایه»، هوشنگ ِ ابتهاج را همراهی کرده است.
      این منبع ِ آگاه همچنین افزود، هوشنگ ِ ابتهاج پس از عنایت ِ عفوّ  ِ اسلامی در اواسط ِ دهه‌یِ 60، به جرائم  ِ براندازی ِ سفت-و-سخت ِ کدامین رژیم اعتراف نکرد و همراه ِ خانمي موسوم به "گالی" یا "گالیا"، پناهندگی (اقامت) ِ شهر  ِ کلن ِ آلمان را پذیرفت. وی هم‌اکنون با شخصي به نام  ِ "ارغوان" (موسوم به، شاخه‌یِ هم‌خون ِ جدامانده‌یِ من) در ایران ارتباط دارد و در جریان ِ شکایت از رسانه‌های ِ دولتی _معظّمٌ‌له_  با یکي دیگر از عوامل ِ اغتشاشات ِ اخیر به نام  ِ "استاد محمدرضا شجریان" هم‌دست بوده است. سند ِ این روابط ِ مخملی در منبع ِ آگاه ِ دیگري موجود است و حتّا مرتضا کاخی در اکاذیب‌نامه‌یِ «شهروند ِ امروز» به آن اغرار کرده است.

گفتني ست این افراد، همگی از دم، در رژیم  ِ شاهنشاهی پست‌های ِ رادیویی، تلویزیونی و مجلّه‌اي داشته و ...

دروغ که خنّاق نی‌ست!

استاد ِ نازنین‌ام؛
شفیعی ِ کدکنی ِعزیز! نگاه ِ شگفتانه‌ات را در موشکافی از این دنیا، دردا و دریغا که، سیر ندیدم؛ همان بس که «گناه ِ بخت ِ پریشان و دست ِ کوته ِ ما ست»! چه جای ِ گلایه که، خود دیده ای همه ظلم و خود بوده ای همه نور و خوش گشته ای همه لعل در «مقام  ِ صبر». دل ِ تنگِ‌مان امّا، سنگ ِ صبوری می‌ساید که خان-و-مانِ ما لولیان ویران است و جان در بدن از تن نزار... به پاس ِ عمر  ِ ارجمند-ات پس، چه فنا کنیم؟ جز راه ِ تو و گام  ِ ما...

آه ازین قوم  ِ ریایی که درین شهر  ِ دو روی
روزها، شحنه و شب، باده‌فروش اند همه

گرچه شد می‌کده‌ها بسته و یاران امروز
مُهر بر لب زده وز نعره خموش اند همه

به وفای ِ تو که رندان ِ بلاکش فردا
جز به یاد ِ تو و نام  ِ تو ننوشند همه

[فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع‌لن]

» اشاره| یکم  ِ شهریور  ِ هر سال جشن‌نامه‌هایِ بسیاري پیش‌کش ِ حسین ِ علیزاده می‌شود تا زادروز  ِ «نیمای ِ تار  ِ ایران» بهانه‌اي باشد برایِ از دل نوشتن و با دل‌دار گفتن. از این دست، دو سال ِ پیش دوست ِ خوش‌ذوق‌ام، سهند ِ سلطان‌دوست ویژه‌نامه‌اي را تدارک دید که در نوع ِ خود دل ِ عارفان ربود و قرار  ِ هوشمندان؛ و با جامعیّت ِ خبری و اطّلاعاتی ِ خود، هنوز مورد ِ استفاده‌یِ کاربران ِ اینترنت است. در کنار  ِ آن، یادداشت‌هایي که دوست‌داران ِ استاد علیزاده رقم می‌زنند خود در خور  ِ توجّه ِ اهل ِ دل است. وب‌گل نیز، چونان سال ِ گذشته، بر آن شد تا بار  ِ دیگر از حلقه‌یِ رندان دل‌نوشته‌اي را به پیشگاه ِ حسین ِ علیزاده و دوست‌داران‌اش تقدیم کند.
      این نوشتار به قلم  ِ «نانا»، خواننده‌یِ نازنین ِ وب‌لاگ، سرشار از شیطنت‌هایِ زبانی ست که با عاریه گرفتن ِ ضمیرهای ِ «این» و «آن»، کلام  ِ عرفان‌منشانه‌اي را در بند ِ موسیقی ِ درونی ِ کلمات جا کرده؛ آینه‌یِ تمام‌قدي از «تار» و «علیزاده»اش گرفته است. این بار سعی کردم، خِلاف ِ سال ِ گذشته(!) و دست‌کاری در خلقت ِ جادوانه‌یِ «مینو»، کمتر به پر-و-پایِ جمله‌هایِ نگارنده بپیچم و در ویراستاری (جز مواردي نشانه‌گذاری) اصل  ِ مطلب را نگه دارم. البتّه، نشانه‌هایِ سجاوندی «ویرگول/ ویرگول-نقطه/ تیره‌یِ کوتاه و بلند/ ...» ساختار  ِ نحوی را سازمان می‌دهند نه صدا و سکوت ِ کلام.

باشد تا در آستانه‌یِ پنجاه-و-هشت‌سالگی ِ استاد حسین ِ علیزاده، سپاس‌گزار  ِ زخمه‌ها و زخم‌هایِ این مرد ِ آن نسل ِ سوخته باشیم. به این امید، رسم  ِ دوستان را در جشن‌نامه‌های ِ موسیقی پاس می‌داریم که،

کوتهْ نـکـنــد بـحـث ِ سـر  ِ زلـف ِ تو حافظ
پیوسته شد ایـن سلسله تـا روز  ِ قیامت.
[مـفـعــول ُ مـفـاعـیـل ُ مـفـاعـیـل ُ فــعــولــن]

خطوطي پیچ-در-پیچ، پریشان، سر-در-گم چهره‌اش را پوشانده. گویی هر نغمه‌اي که از ساز-اش برخاسته شیاري شده ظریف و بر چهره‌اش نشسته. گویی نغمه‌ها به صورت‌اش سیلی نواخته اند؛ و بعد از سالیانِ دراز... چهره‌اش سرشار از خطوط ِ آهنگین است. چهره‌اش یک صفحه نت ِ موسیقی ست.
      حالا وقتي چین-و-چروکي به چهره‌اش می‌افتد و خطوط ِ آن را می‌جنباند صدایِ نغمه‌هایِ ساز-اش از «آن» به گوش می‌رسد؛ از «آن میان» که خطوط در حالتي پریشان گرد ِ هم آمده اند، از «آن میان» که ما بی‌خبر ایم. این پریشانی امّا، اضطرابي دربر ندارد __ آرامش ِ شورانگیزي نهفته دارد؛ آرامشي که با خود هیجان می‌آورد. و ناگزیر، دل «بی‌خبر» خواهان ِ آن احساسي ست که این چهره --گویی همیشه-- در حالِ ادراکِ آن است یا در ادراک ِ «حال ِ» آن __ خاصّه آن زمان که ساز-اش را به نوا در می‌آورد. آن زمان که ساز در دست ِ او ست و او را، امّا، سازي فراتر به دست است، همه‌یِ عالَم را، همچون سازي، به دست دارد و می‌نوازد. او را ساز به دست است و او، امّا، خود سازي ست به دستي فراتر! __ که شاید خود ِ «ساز» را هم خبر نه!
      آن زمان امّا، آنچه ما می‌بینیم تارهای ِ ساز است و خطوط ِ چهره، که هر دو می‌نوازند. و در این همنوازی، هر زخمه‌اي که می‌زند خطّي می‌جنبد؛ به هر جنبش، آن‌گاه نغمه‌اي به گوش می‌رسد، نه این گوش که «آن گوش» __ آن «گوش  ِ» هوشیار که به جست-و-جوی ِ «پیغام  ِ اهل ِ راز» سیر می‌کند در «آن میان» و در طلب ِ ادراک ِ «آن حال».

شوري به پا ست در نوای ِ ساز  ِ او. عالم  ِ هوشیار به صدای ِ ساز-اش گوش‌دار و او، خود به دیدار  ِ عالَمي دیگر، بی‌قرار.
      شوري ست در آن آسمان که «مسیحا و زهره» هر دو به نوای ِ ساز  ِ او در رقص اند.
      شوري ست در آن «حلقه»اي که به بانگ ِ ساز  ِ او بر «زنده‌گان ِ مرده» نماز می‌خوانند.
      شوري ست، در نواختن ِ او، در ساختن ِ او، گداختن ِ او؛ در سوختن ِ ما... عشق باختن ِ ما...

و سرانجام، وقتي از نواختن باز می‌ایستد، و آن دست ِ ازلی نیز از نواختن ِ رشته‌های ِ قلب ِ او، آن‌گاه که از «میان ِ» طوفان به ساحل رسیده است، خطوط ِ چهره‌اش از هم باز می‌شود و آن جنبش و آن جوشش آرام می‌گیرد. در این آرامش از خود می پرسم، استاد! این تو ای که ساز-ات را می‌نوازی یا ساز است که تو را می‌نوازد؟!