» خبرهای ِ سپسین از همین رسانه به دست ِ دوست‌داران خواهد رسید.
» پاره‌بردای یا نقل  ِ کامل  ِ این خبر در هر نشریّه‌اي با گزارش ِ نام (وب‌گل) و نشان (لینک) ِ منبع شایسته است.
» وب‌گل از هم‌اکنون آماده‌یِ انتشار  ِ گزارش، یادنامه و دل‌نوشته هایي پیرامون ِ شاعر  ِ شبانه‌ها و عاشقانه‌ها، احمد ِ شاملو، به قلم ِ شما دوستان ِ همراه است. هم‌کاری در این راه ِ ناهموار، یادآور  ِ دشواریِ رهنورداني ست که در جدال با خاموشی، چراغ را مدیون ِ ایشان ایم.

 ..:. پس‌نوشت: آنچه خواندید گزارش ِ اختصاصی ِ وب‌لاگ ِ "وب‌گل" از نهمین مراسم  ِ سالمرگ ِ احمد ِ شاملو، شاعر شبانه‌ها و عاشقانه‌ها، در روز ِ جمعه دوم  ِ مرداد ِ هزار و سیصد و هشتاد و هشت ِ خورشیدی (02/05/1388) بوده که بر اساس ِ گفت-و-گو با تعدادي از علاقه‌مندان ِ حاضر در صحنه آماده شده است.
      در این گزارش سعی بر عدم ِ اعمال ِ سلیقه بوده که در برابر  ِ اخبار  ِ به-دست-آمده از دیگر رسانه‌های ِ محلّی و رسمی ِ صحت ِ ماجرا قابل ِ بررسی ست. از این رو، گزارش ِ روزنامه‌یِ اعتماد ِ ملّی و پس از آن، ویژه‌نامه‌اي که گروه ِ ادب و هنر ِ این روزنامه، به سرپرستی ِ مهدی ِ یزدانی ِ خرم، تدارک دیده اند در وب‌لاگ قرار خواهد گرفت.

..:. کليدواژه‌ها (keywords)| شاملو، احمد، 1304 - 1379، احمد شاملو، الف بامداد، الف صبح، شعر، شعر نو، شعر سپيد، شاعر، معاصر، شبانه، عاشقانه، کتاب، فرهنگ، کوچه، آيدا، آيدا شاملو، ريتا آتانث سرکيسيان کتنز، ناصر زرافشان، ناصر زر افشان، محمد علي سپانلو، محمد شمس لنگرودي، کانون نويسندگان ايران، نهمين مراسم سالگرد سالمرگ، گورستان امامزاده طاهر کرج، برگزاری مراسم شاملو، سالگرد، سالمرگ، گزارش مراسم شاملو.

مراسم  ِ نهمین سال ِ درگذشت ِ "احـمـد ِ شـامـلـو [ا. بامداد، ا. صبح]" فردا (جمعه) دوم ِ مردادماه ِ 1388، ساعت ِ پنج ِ بعد-از-ظهر، در گورستان ِ امامزاده طاهر  ِ کرج برگزار می‌شود.

بنا به گزارش‌هایِ پراکنده در میان ِ دوست‌داران ِ شعر و ادبیّات، مراسم  ِ یادبود ِ احمد ِ شاملو __شاعر، پژوهشگر و منتقد ِ ادبی ِ پُرآوازه__ با حضور ِ بزرگان ِ فرهنگ و ادب در نُهمین سال‌مرگ ِ این شاعر برگزار خواهد شد. این مراسم که هرسال در مزار  ِ شاعر، گورستان ِ امامزاده طاهر  ِ کرج، بر پا می‌شود پذیرایِ شِماري از دوست‌داران ِ فرهنگ و ادب، به ویژه علاقه‌مندان ِ شعر  ِ معاصر است امّا، به نظر می‌رسد رنگ ِ حضور  ِ امسال سبزتر از همیشه باشد.

      برنامه‌هایِ بزرگ‌داشت ِ شاملو، در زاد-روز و سال-مرگ ِ وی (بیست-و-یک ِ آذر و دوم  ِ مرداد)، همواره با سنگ‌اندازی‌هایي همراه بوده، که شکستن ِ چندین-و-چندباره‌یِ سنگ ِ مزار و جلوگیری از اجتماع در «امامزاده طاهر» نشان از وجود ِ کینه‌ورزی با شاعر، حتّا در خواب ِ ابدی، ست.
      در سال‌هایِ اخیر، اعمال ِ فشار و محدودیّت در برگزاریِ چنین برنامه‌هایي چنان شاخه گسترده که، همچون سال ِ گذشته، به دخالت و گاه خشونت ِ پلیس انجامیده است؛ به گزارش ِ حاضران ِ صحنه در مراسم  ِ سال‌مرگ ِ سال ِ 1387، نیروهایِ پلس ِ شخصی و آرم‌دار با پراکندن ِ اجتماع ِ خودجوش ِ مردمی و اعضایِ «کانون ِ نویسندگان ِ ایران»، تمامی ِ ایشان را در اتوبوس‌هایي به مناطق ِ دوردست ِ پای‌تخت [تهران‌پارس!] منتقل کردند. "آیدا شاملو" (ریتا آتانث سرکیسیان کتنز، همسر  ِ شاعر) و "ناصر  ِ زرافشان" (حقوق‌دان و از اعضایِ کانون ِ نویسندگان و وکیل ِ مدافع ِ انتشارات ِ آگاه) از جمله‌یِ چهره‌هایِ شاخص ِ این مراسم __و یادبودهایِ پیشین__ بودند که با اضهار  ِ تأسّف از سیاست‌هایِ فرهنگ‌زُدا، از اظهار  ِ نظر  ِ رسمی خودداری کردند.
      البتّه، با وجود ِ مقبولیّت ِ این گونه مراسم‌ها در میان ِ فرهنگ‌دوستان، امسال نیز گمانه‌زنی‌ها حاکی از گرهْ‌افکنی در گرد ِ هم آمدن ِ خیل ِ بی‌شِمار  ِ مردم است که پی آمد ِ آن پای ِ مدّعیان ِ مردم‌سالاری را خواهد گرفت.

احمد ِ شاملو در بیست-و-یکم  ِ آذرماه ِ 1304 ِ خورشیدی، در خیابان ِ صفی‌علی‌شاه ِ تهران، چشم به جهان گشود و با گذران ِ زندگی ِ سخت و ناهموار، «شاعری» را، در سال‌های ِ اشک-و-شکّ ِ ستم‌شاهی، پیشه کرد. نزدیک به 18دفتر  ِ شعر  ِ شبانه (اعتراضی) و عاشقانه (عاطفی) حاصل ِ هم‌نشینی با "نیما یوشیج" (علی ِ اسفندیاری، پدر  ِ شعر  ِ نو  ِ فارسی)، و رویکرد ِ اجتماعی ِ ادبیّاتِ او، ست، که از میانِ آن آثار می‌توان به هوای ِ تازه، باغ ِ آینه، آیدا؛ درخت و خنجر و خاطره، ابراهیم در آتش، و... در آستانه اشاره کرد.
      وی که از پیشگامان ِ شعر  ِ منثور (prose Poem) و شعر  ِ سپید ِ پارسی (blank verse) است، پدر  ِ روزنامه‌نگاری ِ نوین ِ ایران و خالق ِ طرح ِ «صدای ِ شاعر» به‌شمار می‌رود. فرهنگ ِ عظیم  ِ "کتاب ِ کوچه" نمونه‌ی ِ بارز  ِ پژوهش ِ روشمند ِ او در زبان ِ عامّه‌یِ مردم و زبان‌زد ِ خاص و عام است که شهرت ِ جهانی دارد.
      این زبان‌شناس و موسیقی‌دان ِ جسور، در زمینه‌یِ نشر و گسترش ِ شعر و موسیقی، با چهره‌هایي چون "فروغ ِ فرّخ‌زاد، احمدرضا احمدی، محمّدرضا شجریان، فریدون ِ شهبازیان، بابک ِ بیات، احمد ِ پژمان" و دیگران همکاری داشته و زنده‌یادان "مرتضا ممیّز، پرویز  ِ شاپور، عِمران ِ صلاحی" در طرّاحی، کاریکلماتور و کاریکاتور با او ایده‌هایِ مثال‌زدنی و بکري آفریده اند که مورد ِ توجّه ِ گرافیست‌های ِ امروز است.
      پس از یک دهه هم‌بستری با بیماری‌هایِ بحران‌زایِ قند و عروق، و قطع ِ پایِ راست از زانو، بیمارستان ِ ایران‌مهر در دوم  ِ مردادماه ِ سال ِ 1379 ِ خورشیدی شاهد ِ پرواز  ِ ابدی ِ شاعر  ِ بی‌قرار  ِ روزگار، احمد شاملو، بود.

یاد-اش در دل ِ دوست و دشمن سبز و هراس‌انگیز است.

» خبرهای ِ سپسین از همین رسانه به دست ِ دوست‌داران خواهد رسید.
» پاره‌بردای یا نقل  ِ کامل  ِ این خبر در هر نشریّه‌اي با گزارش ِ نام (وب‌گل) و نشان (لینک) ِ منبع شایسته است.

..:. کليدواژه‌ها (keywords)| شاملو، احمد، 1304 - 1379، احمد شاملو، الف بامداد، الف صبح، شعر، شعر نو، شعر سپيد، شاعر، معاصر، شبانه، عاشقانه، کتاب، فرهنگ، کوچه، آيدا، آيدا شاملو، ريتا آتانث سرکيسيان کتنز، ناصر زرافشان، ناصر زر افشان، محمد علي سپانلو، محمد شمس لنگرودي، کانون نويسندگان ايران، نهمين مراسم سالگرد سالمرگ، گورستان امامزاده طاهر کرج، فروغ فرخزاد، احمد رضا احمدي، محمد رضا شجريان، فريدون شهبازيان، رباعيات خيام، بابک بيات، احمد پژمان، مرتضا مميز، مرتضي مميز، پرويز شاپور، عمران صلاحي، فروغ فرخزاد، احمد رضا احمدي

فراز ِ زنده‌گى پُرنشيب «احمد شاملو» از هژده دفتر ِ شعر مى‌گذرد و با هزاران‌برگ «كتاب كوچه» هم تمام‌نمى‌شوَد! سر از زندان درمى‌آورد و تَه از بيمارستان!!

...

«احمد شاملو» شاعر ِ زندان‌رفته‌يی‌ست؛ که اشعار ِ «آزادی‌خواهانه»اش، سال‌هایِ استبداد، برسر زبان‌ها جاری‌بود...: همانی‌که حتّا امروز هم «يه شبِ مهتاب»اش را سواربر تصاویر ِ گذار ِ تاریخى ِ ملّتِ ایران و مجموعه‌ى افتخارات ایرانیانِ مسلمان می‌کنند و نمایش‌می‌دهند...! هنوز هم نوایِ «شهیداىِ شهر» از دلِ این ترانه به‌گوش می‌رسد...

يه شبِ مهتاب

ماه مياد تو خواب

منو مى‌بره

كوچه به كوچه

...

«شاملو» را فرياد مى‌خواهيم‌كنيم... هميشه او را پرچم ِ مبارزه كرده‌ييم و اعتراض؛ شاعرى كه در اين سراىِ بى‌كسى و باهمه‌ى سياه‌مشق‌هاىِ سياسى، حتّا «عاشقانه»هايش هم هنوز شعرهاى شبِ دل و دل‌بَرى‌ست...

من فكر مى‌كنم

هرگز نبوده قلبِ من

                        اين‌گونه

                                  گرم و سرخ

...

مى‌بينيد آن‌چه كه ديديد پاره‌پوره بود! تا نخوانيد، ندانيد كه «ز خونِ دلِ خود گُل آورده‌ييم...»! پس:

| اختصاصى از «وب‌گل» |

گويند «شاملو» را هم‌چو پيشين‌سال‌ها، مراسم ِ سال‌گردى بود امسال؛ امّا چه‌گونه احوال؟! باز هم با جنجال...

به‌زودى در «وب‌گل‌نامه» بخوانيد:

پاره‌گزارش‌هاى سال‌گردِ پليسىِ يادبودِ «احمد شاملو»؛ از زبانِ سوارانِ اتوبوس‌هاىِ كانونِ نويسنده‌گان و ديگرحاضران...

اين به‌زودى‌ها را اگر حاصل نمى‌بينيد «محال» ندانيد! كاخر ترافيكِ تهران در اين باغِ بى‌برقى نمى‌دهد مجالمان كه به‌روز كنيم وب‌گل را!!

به‌زودى...

«سرود براى مرد روشن كه به سايه رفت» سپيدچگامه‌يي‌ست، ستايش‌واره، از زنده‌يادِ رفته‌برباد «احمد شاملو» [ا. بامداد | 1304-1379خورشيدي]؛ چون به‌سالِ 1349 براي «جلال آل‌احمد» نگاشت، و در دوازدهمين كتابِ شعر خود، «شِكُفتن در مِه» گذاشت، امّا تابِ تغيير رنگِ «جلـال» را نداشت، پس نام او را از عنوانِ شعر برداشت، و كار خود را «حَلـال» پنداشت!

[محمّد محمّدعلي]: روابط شما و «جلال آل‌احمد» براي بسياري از خواننده‌گانِ شما روشن نيست؛ هيچ‌وقت درباره‌ي او چيزي نگفته‌ييد و درعوض، در مرگش شعر بلندي سروده‌ييد.

[احمد شاملو]: كي [چه‌كسي] گفته آن شعر [سرود براى مرد روشن كه به سايه رفت] در رثاي «آل‌احمد» است؟! ظاهرن نامه‌ي كانون [به‌سرپرستي خود شاملو و... «كانون نويسنده‌گان و هنرمندانِ ايران» در دهه‌ي 60خورشيدي گشايش‌يافت؛ «شوراي نويسنده‌گان» را امّا «محمود اعتمادزاده (به‌آذين)» و «محمّدرضا لطفي» مي‌گرداندند]؛ سرخود و بدون‌مراجعه به من، آن‌را چاپ‌كرده و آن‌سطر ِ توضيحي را به عنوانِ شعر [كه منظورش عنوان يا تيتر بالايِ شعر باشد، نه به‌عنوانِ شعر!]، افزوده‌بود، كه از چشم من دورماند، و آقاي «دهباشى» [«علي ده‌باشي» كه اكنون مديرمسوول گاه‌نامه‌ي «بخارا» باشد] به‌اتّكاي آن [نامه‌ي كانون]، همان‌را در مجموعه‌ي خود آورده. عقايد «آل‌احمد» چيزي‌نبود كه باعث‌بشود «ما در كتابِ او بشُكوفيم» [پاره‌يي از شعر، كه شاملو، جلالي بودن آن‌را مي‌شود مُنكر!]. منكر ِ شجاعت‌هايش نمي‌شوم [شجاعتِ مسلمان‌شدنِ يك «كمونيست» كه بس خطر هم دارد!!]، امّا مناسباتِ ما، مناسباتي درحدّ ائتلافِ سياسي بود؛ مناسباتي كه هم من و هم او، با آقاي «به‌آذين» [«محمود اعتمادزاده» (م. ا. به‌آذين | خورشيدي)] هم داشتيم؛ درحالي‌كه همه مي‌دانند: ما سه‌نفر به‌هيچ ترتيبي، آب‌مان به يك‌جوي نمي‌رفت [پس شاملو هم باورداشته: «كين دردِ مشترك / هرگز جداجدا / درمان نمي‌شود»، لاكن به‌شرطِ چاقو!]!

بگذاريد موضوع را يك‌خرده بيش‌تر بشكافم: چاپّ آن شعر مصادف شد با نخستين ماه‌هاي پس‌از درگذشت «آل‌احمد»؛ شايع‌شد كه در رثاي او سروده‌شده، و شرايطِ روز هم جوري نبود كه بشود اين «شايعه» را تكذيب‌كرد! حتّا در مراسم نخستين سالِ اهداي «جايزه‌ي فروغ» هم هنگامي كه «سيمين»خانم [«سيمين دانشور» هم‌سر «جلال آل احمد»]، تلفني، از من خواست به‌جايِ او بروم، و لوحِ جايزه را كه به «جلال» داده‌بودند بگيرم... بااين‌كه ظاهرن نمي‌بايست چنين‌خواهش بي‌جايي را بپذيرم، نگفتم نه، و موقعي كه بابتِ آن‌شعر هم از من تشكّركرد، نگفتم شخصِ آن‌شعر «نمي‌تواند» «جلال» باشد و حتّا در يادداشت‌هاي چاپّ سالِ 1335 [كتابِ شعر ِ] «هوايِ تازه»، آن‌را تأييد هم كردم [يا «آش نخورده و دهانِ سوخته باشد» يا «انكار پس‌از اقرار مسموع نباشد»؛ گرنه «هيچ‌سمعكي، به انكار ِ بخاركي كه آشِ داغ برآيد، بدِه‌كار نيست»!].

يك‌عملِ صرفن سياسي، اين خَلْطِ مَبحَث^[1] را پيش‌آورد. بخوانيد تا به‌عرضم برسيد، البته با دقّت نه با پيش‌داوري‌هاي ناشي‌از تبليغات!

» منبع^[2]

|

كتاب: «سه‌گفت‌وشنود» | گفت‌وگو با «احمد شاملو»

به‌كوشش: محمّد محمّدعلي

نشر: قطره / تهران

چاپّ: اوّل / 1372

|

» ادامه‌ي گفت‌وگو را به‌زودي در «وب‌گل» بخوانيد...

گنجينه‌ي واژه‌گانِ «احمد شاملو» در هيچ دايره‌يي جانمي‌شود، كه نه آن‌قدر انبوه باشد... نه، محدود نيست و در معني، تمامي ندارد _گرچه بيش‌از 18دفتر شعر دارد، و كوهي از روزنامه و گاه‌نامه و فيلم‌نامه و نظرنامه و ايضن فرهنگ‌نامه و...، دستِ‌كم تپّه‌يي تركيب‌واژه و مُشتَق‌لغت و تازه‌اصطلاح بنامي‌سازد؛ اعم از استوار و بي‌قرار و ناگوار!_ حال، او خود، «چه‌بود و چه‌شد، كي‌شد»^[3]، اكنون، كاري‌نداريم، امّا بر آگاهي‌اش از «زبان‌شناسي»، به‌ويژه در فارسي: لا شكَّ و لا تكذيب! پس آفرينش آن واژه‌تپّه‌هاي آس‌وپاس را، از آن «شاعر سخن‌شناس»، بايد بداريم پاس...

زان‌ميان، چندلغتي را هم درين شعر بخوان، كه منظور «شاملو» چه‌باشد، خود داند و خواننده. ما را هم‌چنان با «فرهنگِ ده‌خدا» سروكار است؛ اين‌بار براي بي‌سوادانِ بيننده، «وب‌گل» شرمنده، معناي اصلي اين واژه‌ها [به‌اين رنگ] را درآورده و «پي‌نوشت» را به آن‌ها زيبنده؛ بخوانيد و كنيد دعا به‌جانِ اين بنده! كه تا آمايشِ اين نوشتار و آسايش شاعرش، بسيار جان‌كنده!

«سرود براي مردِ روشن كه به سايه رفت»

قناعت‌وار

           تكيده بود

باريك و بلند

چون پيامي دشوار

                       در لغتي

با چشماني

از سوآل و

             عسل

و رُخ‌ساري برتافته

از حقيقت و

               باد.

مردي با گـَردش آب

مردي مختصر

                 كه خلاصه‌ي خود بود.

خرخاكي‌ها در جنازه‌ات به سوءِظن^[4] مي‌نگرند.

□

پيش‌از آن‌كه خشم ِ صاعقه، خاكسترش كند

تسمه^[5] از گرده‌ي گاو ِ توفان، كشيده بود.

آزمونِ ايمان‌هاي كهن را

بر قفل معجزه‌هاي عتيق

                              دندان فرسوده‌بود.

بر پرتِ افتاده‌ترين ِ راه‌ها

                            پوزار^[6] كشيده‌بود.

ره‌گذري نامنتظر

كه هر بيشه و هر پُل، آوازش را مي‌شناخت.

□

جادّه‌ها با خاطره‌ي قدم‌هاي تو بيدار مي‌مانند

كه روز را پيش‌باز مي‌رفتي،

هرچند

        سپيده

                 تو را

از آن، پيش‌تر دميد،

كه خروسان

               بانگِ سحر كنند.

□

مرغي در بال‌هايش شِكُفت

زني در پستان‌هايش

باغي در درختش.

ما در عِتاب^[7] تو مي‌شُكوفيم

در شتابت

ما در كتابِ تو مي‌شكوفيم

در دفاع از لب‌خندِ تو

كه يقين است و باور است.

دريا از جرعه‌يي كه تو از چاه خورده‌يي حسادت مي‌كند.

» سرود، براي مردِ روشن كه به سايه رفت

» 1349خورشيدي

» احمد شاملو (ا. بامداد | 1304-1379خورشيدي)

» كتاب: شِكُفتن در مِه

..:. پي‌نوشت:

1. خلط مبحث كردن: [خَ طِ مَ حَ كَ دَ] (مصدر مركّب) كلامي‌را به‌قصد مشاغبه يا سفسطه، با كلامِ ديگر هم‌راه‌كردن، و يكي‌را جاي ديگري نشاندن (يادداشت به‌خطّ مؤلّف مرحوم ده‌خدا)

2. آن‌چه ما تايپيديم و شما خوانديد را از جنجال‌كتاب: «احمد شاملو؛ شاعر شبانه‌ها و عاشقانه‌ها» كش‌رفتيم كه به‌كوشش: «بهروز صاحب‌اختيار و مرحوم حميدرضا باقرزاده» گردآورده‌شده، يعني ايشان هم از منبعي كه نقل‌شد، كش‌رفته‌اند! اين شبهه‌كتاب، در پاييز 1381، توسّط: انتشارات هيرمند، از چاپ‌خانه‌ي: صف‌گستر تهران سردرآورد؛ امّا «تو بگو چه‌بود و چه‌شد، كِي شد» كه ديگر چاپّش از سرگرفته‌نشد...؟ ما كه ندانيم...!

3. «چه بود و چه‌شد، كي شد» پاره‌يي از شعر «كنفيكون» استاد «هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سايه)»ست كه در «11 تير 1350» نگاشته و در كتاب «يادگار خون سرو» به دوست عزيز و شاعر ارجمندش «سياوش كسرائي» تقديم‌داشته؛ و وب‌گل آن‌را برداشته و آن‌جا كه ديديد، گذاشته!

4. سوءِ ظن: بدگمان و بدگماني. بدانديشي:

باز گفتي حزم سوءالظنّ‌ِ تست
هركه بدظن نيست، كِي مانَد درست
[فاعِلاتُن فاعِلاتُن فاعِلات]
» مولوي | التزام‌كردن خادم تعهّد بهيمه را و تخلّف نمودن | دفتر دوم مثنويِ‌معنوي

5. تسمه: [تَ م ِ] (تركي، اسم) چرم ِ خام و دوالِ چرمي باشد (برهان، ناظم‌الاطبّاء). چرم ِ خام و رشته‌هاي دراز ِ چرمي باشد (آنندراج). از تركي «تاسمه» و معربِ آن «طسمه» (حاشيه‌ي برهان، چاپّ معين):

چو رَگ‌زن، ساعدِ سيمينِ او ديد
به‌خود، چون تسمه، زين انديشه، پيچيد
[مَفاعيلُن مَفاعيلُن مَفاعيل]
» شفائي (يادداشت به‌خطّ مرحوم ده‌خدا)

6. پوزار: [پُ] (اسم، مركّب) شكسته‌ي پاافزار (از پا و افزار) {Chaussure}. كفش. پاپوش. چموش. پاچنگ. پازنگ. پاژنگ. ... :

امثال: از پُردويدن، پوزار پاره‌مي‌شود.

7. عتاب: [ع ِ] (عربي، مصدر) خشم گرفتن. ||خشم گرفتن هم‌ديگر را. ||ناز كردن. ||خشمگيني پيدا نمودن. ||ياد كردن خشم را (منتهي الارب، آنندراج). ||ملامت كردن (منتهي الارب، اقرب الموارد):

با بختْ در عتابم و با روزگار هم
وز يار در حجابم و از غمگسار هم
[مَفاعِلُن فَعَلاتُن مَفاعِلُن فَعَلُن]
» خاقاني